الشيخ أبو الفتوح الرازي
11
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
آيت در آنان آمد كه در غزاة بدر كافران را طعام دادند و ايشان ( 1 ) ده كس بودند و حديث ايشان در سوره الانفال برفت . بعضى دگر گفتند : در صناديد قريش آمد كه مستهزئان بودند . * ( وَمَهِّلْهُمْ ) * ، و مهلت ده ايشان را اندكى ( 2 ) از روزگار كه ( 3 ) بس برنيايد كه به تيغ تو ( 4 ) كشته شوند و به آتش من سوخته . و مورد آيت تهديد و وعيد است ، و نصف « قليلا » روا بود كه بر ظرف بود ( 5 ) ، أى زمانا قليلا ، و يا صفت مصدرى محذوف ، أى مهلا قليلا . قوله : * ( إِنَّ لَدَيْنا أَنْكالًا وَجَحِيماً ) * ، آنگاه بر سبيل تهديد و وعيد گفت : بنزديك ما انكال است ، يعنى قيود و بندها . يكى را « نكل » گويند . شعبي گفت : بند دوزخيان نه براى آن است تا بنگريزند ، و لكن عادت اهل زندان است كه ( 6 ) با بند دارند ايشان را ( 7 ) تا نوعى [ ديگر ] ( 8 ) عذاب باشد ايشان را . * ( وَجَحِيماً ) * ، و آتشى بر افروخته . * ( وَطَعاماً ذا غُصَّةٍ ) * ، و طعامى با غصّه كه در گلو بماند و فرو نشود و بر بالا نيايد ، يقال : غصّ باللقمة ، و شرق بالماء و شجى بالعظم اذا بقى فى الحلق . و طعام اهل دوزخ غسلين و زقوم باشد و ضريع . * ( وَعَذاباً أَلِيماً ) * ، و عذابى مؤلم . حمران بن اعين روايت كرد كه : رسول - عليه السلام - اين آيت بخواند و بيفتاد و از هوش بشد ( 9 ) . خليل بن حسّان گفت : شبى حسن بصرى بنزديك ما
--> ( 1 ) . اساس با خطَّى متفاوت از متن و به صورت نو نويس افزوده است : « را تقويت كردند و آنان » ، كه با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها زايد مىنمايد . ( 2 ) . كا : كه . ( 3 ) . كا : ندارد . ( 4 ) . كا و ديگر نسخه بدلها : ندارد . ( 5 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : باشد . ( 6 ) . كا : زندانيان آن است كه . ( 7 ) . كا : ايشان را پايها بند دارند . ( 8 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 9 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : برفت .